— 34 —
      Quoad primum, ut jam tradidimus, requiritur ad nostrum ultimum
finem, ut res concipiatur vel per solam suam essentiam,
vel per proximam suam causam. Scilicet si res sit in se, sive, ut
vulgo dicitur, causa sui, tum per solam suam essentiam dedebit
intelligi; si vero res non sit in se, sed requirat causam, ut existat,
tum per proximam suam causam debet intelligi: Nam revera f cognitio
effectus nihil aliud est, quam perfectiorem causae cognitionem
acquirere. Unde nunquam nobis licebit, quamdiu de Inquisitione
rerum agimus, ex abstractis aliquid concludere, et magnopere
cavebimus, ne misceamus ea, quae tantum sunt in intellectu,
cum iis, quae sunt in re. Sed optima conclusio erit depromenda ab
essentia aliqua particulari affirmativa, sive a vera et legitima definitione.
Nam ab axiomatibus solis universalibus non potest intellectus
ad singularia descendere, quandoquidem axiomata ad infinita se
extendunt, nec intellectum magis ad unum, quam ad aliud singulare
contemplandum, determinant. Quare recta inveniendi via est ex data
aliqua definitione cogitationes formare: quod eo felicius et facilius
procedet, quo rem aliquam melius definiverimus. Quare cardo
totius hujus secundae Methodi partis in hoc solo versatur, nempe
in conditionibus bonae definitionis cognoscendis, et deinde in modo
eas inveniendi. Primo itaque de conditionibus definitionis agam.
Spinoza TIE 34