— 30 —
Unde sequitur,
nos non posse veras ideas in dubium vocare ex eo, quod forte aliquis
Deus deceptor existat, qui vel in maxime certis nos fallit, nisi
quamdiu nullam habemus claram, et distinctam Dei ideam; hoc est,
si attendamus ad cognitionem, quam de origine omnium rerum
habemus, et nihil inveniamus, quod nos doceat, eum non esse deceptorem
eadem illa cognitione, qua, cum attendimus ad naturam trianguli,
invenimus ejus tres angulos aequales esse duobus rectis <,
zo blijft de twijffeling>; sed si talem cognitionem Dei habemus,
qualem habemus trianguli, tum omnis dubitatio tollitur. Et eodem
modo, quo possumus pervenire ad talem cognitionem trianguli,
quamvis non certo sciamus, an aliquis summus deceptor nos
fallat, eodem etiam modo possumus pervenire ad talem Dei cognitionem,
quamvis non certo sciamus, an detur quis summus deceptor,
et, modo eam habeamus, sufficiet ad tollendam, uti dixi,
omnem dubitationem, quam de ideis claris, et distinctis habere
possumus. Porro si quis recte procedat investigando, quae prius sunt
investiganda, nulla interrupta concatenatione rerum, et sciat,
quomodo quaestiones sint determinandae, antequam ad earum cognitionem
accingamur, nunquam nisi certissimas ideas, id est, claras,
et distinctas habebit: Nam dubitatio nihil aliud est, quam
suspensio animi circa aliquam affirmationem, aut negationem, quam
affirmaret, aut negaret, nisi occurreret aliquid, quo ignoto cognitio
ejus rei debet esse imperfecta. Unde colligitur, quod dubitatio
semper oritur ex eo, quod res absque ordine investigentur.
Spinoza TIE 30