— 27 —
Quare falsitas in hoc solo consistit, quod aliquid de aliqua re affirmetur,
quod in ipsius, quem formavimus, conceptu, non continetur,
ut motus, vel quies de semicirculo. Unde sequitur simplices
cogitationes non posse non esse veras, ut simplex semicirculi, motus,
quantitatis, etc. idea. Quicquid hae affirmationis continent,
earum adaequat conceptum, nec ultra se extendit; quare nobis licet
ad libitum sine ullo erroris scrupulo ideas simplices formare. Superest
igitur tantum quaerere, qua potentia mens nostra eas formare
possit, et quousque ea potentia se extendat: hoc enim invento facile
videbimus summam, ad quam possumus pervenire, cognitionem.
— 28 —
Certum enim est hanc ejus potentiam se non extendere in
infinitum: Nam cum aliquid de aliqua re affirmamus, quod in
conceptu, quem de ea formamus, non continetur, id defectum
nostrae perceptionis indicat, sive quod mutilatas quasi, et truncatas
habemus cogitationes, sive ideas. Motum enim semicirculi falsum
esse vidimus, ubi nudus in mente est, eum ipsum autem verum,
si conceptui globi jungatur, vel conceptui alicujus causae talem
motum determinantis. Quod si de natura entis cogitantis sit,
uti prima fronte videtur, cogitationes veras, sive adaequatas formare,
certum est, ideas inadaequatas ex eo tantum in nobis oriri,
quod pars sumus alicujus entis cogitantis, cujus quaedam cogitationes
ex toto, quaedam ex parte tantum nostram mentem constituunt.
Spinoza TIE 27-28