— 17 —
      Hic forte aliquis mirabitur, quod nos, ubi diximus, bonam
Methodum eam esse, quae ostendit, quomodo mens sit dirigenda
ad datae verae ideae normam, hoc ratiocinando probemus: id quod
ostendere videtur, hoc per se non esse notum. Atque adeo quaeri
potest, utrum nos bene ratiocinemur? Si bene ratiocinamur, debemus
incipere a data idea, et cum incipere a data idea egeat demonstratione,
deberemus iterum nostrum ratiocinium probare,
et tum iterum illud alterum, et sic in infinitum. Sed ad hoc respondeo:
quod si quis fato quodam sic processisset, Naturam investigando,
scilicet ad datae verae ideae normam alias acquirendo
ideas debito ordine, nunquam de sua veritate q dubitasset; eo quod
veritas, uti ostendimus, se ipsam patefacit, et etiam sponte omnia
ipsi affluxissent. Sed quia hoc nunquam, aut raro contingit, ideo
coactus fui illa sic ponere, ut illud, quod non possumus fato,
praemeditato tamen consilio acquiramus, et simul, ut appareret,
ad probandam veritatem, et bonum ratiocinium, nullis nos egere
instrumentis, nisi ipsa veritate, et bono ratiocinio: Nam bonum
ratiocinium bene ratiocinando comprobavi, et adhuc probare
conor. Adde, quod etiam hoc modo homines assuefiant meditationibus
suis internis. Ratio autem, cur in Naturae inquisitione
raro contingat, ut debito ordine ea investigetur, est propter
praejudicia, quorum causas postea in nostra Philosophia explicabimus.
Deinde quia opus est magna, et accurata distinctione, sicut
postea ostendemus; id quod valde est laboriosum. Denique propter
statum rerum humanarum, qui, ut jam ostensum est, prorsus
est mutabilis. Sunt adhuc aliae rationes, quas non inquirimus.
— 18 —
      Si quis forte quaerat, cur ipse statim ante omnia veritates
Naturae isto ordine ostenderim: nam veritas se ipsam patefacit? Ei
respondeo, simulque moneo, ne propter Paradoxa, quae forte passim
occurrent, ea velit tanquam falsa rejicere; sed prius dignetur
ordinem considerare, quo ea probemus, et tum certus evadet,
nos verum assequutos fuisse, et haec fuit causa, cur haec praemiserim.
Spinoza TIE 17-18